“Sen liberdade de prensa non se pode falar de países con democracia”, asegurou a presidenta de RSF España, Malén Aznárez, á que acompañou no acto de presentación a editora do Telexornal de TVE Pepa Bueno.

Os xornalistas Rosa Isela Pérez (Cidade Juárez, México) e Aboubakr Jamaï (Marrocos) ilustraron cos seus testemuños persoais o drama de ser perseguidos por exercer a súa profesión. Ambos se viron obrigados a abandonar os seus países.

Nas inundacións o primeiro que se contamina é a auga e isto é atribuíble tamén ao xornalismo. Cando as cifras e a cantidade de información arrástrannos, fan falta xornalistas. A afirmación é de Miguel Anxo Aguilar, pero foi Pepa Bueno quen a reproduciu no acto de presentación do Informe Anual de Reporteiros sen Fronteiras. A directora e presentadora do informativo nocturno de TVE1 foi a encargada de moderar e presentar o acto, que tivo lugar no Centro Internacional de Prensa de Madrid, no que ten a súa sede RSF España .

“As canles multiplicáronse, o mundo está a cambiar e fai falta xornalismo para poder reflectilo”. Por iso, asegurou Bueno, “os xornalistas de aquí, ameazados pola crise, temos que pór o foco nos xornalistas de alí, que se xogan máis que un despedimento ou unha rebaixa de soldo. Xóganse a vida e a liberdade”.

Malén Aznárez, presidenta de Reporteiros Sen Fronteiras España foi a encargada de ir debullando e contextualizando estas cifras, que fan referencia a reportes de 109 países. “Hai un ano” lembrou Aznárez “presentabamos o informe de 2010 mirando esperanzados  a chamada Primavera Árabe. Entón comezaba en Túnez e Exipto. Con todo, un ano despois, non se poden lanzar as campás ao voo no que a liberdade de prensa refírese”.

En Exipto os xornalistas seguen sendo encarcerados, “hai só uns días foi posto en liberdade o bloguero Maikel Nabil Sanad, despois de case un ano encarcerado”, lembrou Aznárez antes de referirse á situación en Túnez, que parece significativamente mellor. Por último fixo referencia a Siria, un país do que se sabe pouco. “Nin sequera podemos dicir cantos xornalistas encarcerados hai porque a prensa estranxeira só pode entrar con contagotas”.

A primavera árabe foi sen dúbida un factor determinante neste dramático balance, pero non o único: o crime organizado, as ditaduras e o extremismo relixioso son secuelas que golpearon con forza no 2011. Prodúcense en países como México, China, Irán, Somalia ou Eritrea pero sófrense en todo o mundo, que ve cernado desta maneira o seu dereito á información.

Os números impresionan, pero como lembrou Malén Aznárez “detrás destas cifras sempre hai dramas humanos”. Para representalos, o acto contou coa intervención de dous xornalistas ameazados.

Ler máis: Informe 2011

Fuxir de Cidade Juárez para salvar a vida

Rosa Isela Pérez naceu en Cidade Juárez, México, un dos recunchos máis perigosos do mundo para ser xornalista. Pero ela o foi, e das boas. Durante case unha década Isela investigou e denunciou os secuestros e asasinatos de mulleres. Ata que as ameazas e as coaccións conseguiron acalar a súa voz. Ou distanciala. Isela vive en España, onde se lle concedeu asilo político, pero non se cansa de denunciar a situación que se segue sucedendo na súa cidade de orixe. “Gustaríame saber a quen protexen, pero o que está claro é que houbo desaparición de probas, inactividade policial e mesmo ameazas desde as autoridades aos familiares das vítimas que esixían xustiza”. Isela fala abertamente duns asasinatos que seguen sen ser investigados nin xulgados e que resulta perigoso divulgar.

“A liberdade de expresión no meu país está a pasar por un dos seus peores momentos”, asegurou a xornalista mexicana de maneira tallante. Non só se refire ás ameazas do crime organizado, “recíbense presións e coaccións por parte de policías e militares, e por parte dos servizos públicos”.

Ler máis: Informe 2011

A crítica págase cara en Marrocos

A historia de Aboubakr Jamaï é similar a pesar de que a distancia e as circunstancias difiren notablemente. Jamaï foi o fundador e director do semanario marroquí Lle Journal Hebdomadaire, o máis crítico co réxime. “Os métodos que utiliza o goberno marroquí son máis silenciosos. Non se utiliza o asasinato, que podería ocupar portadas nos xornais. Se difama aos medios e boicotéaselles, acábase coa publicidade presionando aos anunciantes”.  Jamaï sabe do que fala, en 2010 viuse obrigado a pechar o seu xornal ante a imposibilidade de pagar unha multa gobernamental de case 300.000 euros. Despois a persecución á que se viu sometido obrigoulle a abandonar o seu país.

A pesar de que en Marrocos as protestas prodemocráticas da “primavera árabe”  apenas tiveron efectos, Jamaï é un gran coñecedor do tema. Hai dúas semanas regresou de Túnez onde se reuniu con varios membros do parlamento. “A Primavera Árabe é importante e esencialmente positiva”, asegurou “pero hai que fuxir do romanticismo e temos que ser cautelosos. É un cambio que ten que ser vixiado e observado con atención”.

Aboubakr Jamaï segue, como Rosa Isela Pérez, denunciando a situación da prensa no seu país. “Non se trata de corporativismo”, asegurou Malén Aznárez na súa última intervención no acto, “trátase de defender os dereitos humanos. E sen liberdade de prensa non se pode falar de países con democracia”.