Non sen debate consideramos máis acertada a segunda alternativa. E a puxemos en relación estreita con outros dous proxectos relevantes, a aprobación dunha Lei de fomento da cultura da paz de Galicia (hoxe en trámite parlamentario) e a creación da Cátedra UNESCO de Cultura de Paz e Dereitos Humanos da USC que refrendou a Directora Xeral, Irina Bokova, coa súa presenza, o pasado día 9 de Decembro, mesmo antes de facer unha visita oficial a España.

A finais de 2007 puxémonos mans á obra para organizar o FORO 2010, con ocasión do Xacobeo e no remate do Decenio da Cultura da Paz e a Nonviolencia para tódolos nenos e nenas do mundo (2001-2010) de Nacións Unidas. Como membros do Consello Internacional do Foro Mundial de Educación (FME), adscrito ó Foro Social Mundial (FSM), nacido en Porto Alegre en 2001, propuxemos a organización dun Foro temático en Santiago de Compostela, sobre “Educación, Investigación e Cutura de Paz”, comprometendo na súa preparación á práctica totalidade dos centros e institutos de educación e de investigación para a paz do Estado e de Portugal, ás internacionais que traballan nesta mesma liña, fundacións, colexios profesionais, sindicatos, fundacións, ONGs... e cosntituímos o Comité Organizador, presidido por Federico Mayor Zaragoza, en Marzo de 2008. Desde o primeiro momento, máis de 70 entidades da sociedade civil se implicaron na iniciativa. Ademais creamos un Comité Local galego que se responsabilizou da loxística máis operativa. Contamos co apoio das institucións do Estado, da Xunta, do Concello e da USC, así como a colaboración dalgunha entidade privada.

Ó Foro Mundial de Educación fóronse sumando outra iniciativas no propio proceso preparatorio: unha reunión de alto nivel, tres congresos internacionais, exposicións, concertos, cinema... ata configurar o que finalmente foi o FORO 2010 Compostela, un evento de enorme envergadura temática, participación e diversidade, arredor da Cultura da Paz. Santiago de Compostela, e Galicia enteira, foron, sen dubidalo, unha referencia internacional, un lugar de encontro laico, cívico e democrático, de moitas persoas, máis de 1000 que, nos seus respectivos ámbitos de actuación, pulan por construír outro mundo posible, máis xusto e máis humano. O lema escollido fou unha vella máxima de Gandhi adaptada á nosa realidade¨”Non hai camiños para a paz, a paz é o Camiño”

E chegou o día 3 de Decembro. Inauguramos no Paraninfo de Historia, na Universidade, con Susana Seivane dando a benvida a tódolos presentes, e os discursos, do alcalde, do reitor, do conselleiro, de Federico Mayor Zaragoza.

Con neve e folga de controladores empezou a Reunión de Alto Nivel, con algunha ausencia relevante (Odón Elorza e Josep Mayoral, da Rede de Mayors for Peace, alcaldes de San Sebastián e Granollers respectivamente). Recordo con especial emoción o man a man sobre Xustiza Universal entre Federico Mayor e Baltasar Garzón no Araguaney, qué delicia, canta sabiduría acumulada, qué satisfacción.

E empezaron os Congresos Internacionais, o primeiro, o de Información e Dereitos Humanos, coa presenza, entre outras personalidades, dunha que brila con luz propia, Gertrude Mongella, africana, de Tanzania, a muller que dirixíu coa man tendida a Conferencia de Beijing, aquela que destacou o papel determinante da muller na construcción da paz, ex- presidenta do Parlamento Panafricano, e que na mellor tradición oral de África, regalounos contos e historias, da súa visión da paz, como unha auténtica mestra na súa aula, unha felicidade.

E tivemos a honra de recibir á nova Directora Xeral da UNESCO, Irina Bokova interesándose pola Lei de Fomento da Cultura da Paz de Galicia no Parlamento, compartindo con nós, no Salón Nobre de Fonseca, a conferencia sobre O papel da UNESCO na construcción da paz, magnífica, refrendando diante do Reitor, a nova Cátedra da USC sobre Cultura de Paz e Dereitos Humanos, qué honor, qué alegría, cánto agradecemento. E acompañounos Mario Soares, e Gervasio Sánchez, e Cora e Peter Weiss, Ana Isabel Prera, Jean Ridoux e David Adams...

O día 10 de Decembro, Día Internacional dos Dereitos Humanos, inauguramos o Foro Mundial de Educación. Mái de 1000 asistentes, 150 actividades autoxestionadas, 30 experiencias educativas, delegacións de máis de 40 países, proxeccións, obradoiros, mesas redondas, pluralidade e diversidade, paz a mans cheas, a internacional da bondade, como dicía José Saramago e repetíu a súa muller Pilar del Río. Con Manuela Mesa, Rafael Grasa, Carmen Magallón, Jesús María Alemany, Moacir Gadotti, Ramón Moncada, Gloria Ramírez, Amada Benavides, Alicia Cabezudo e tantas e tantas persoas que levan máis de vinte anos dedicadas en corpo e alma á causa da paz, en todo o mundo,a estrutura básica desa internacional da bondade... e Paquita Sauquillo, e Juan José Tamayo, e Anwarull Choudhury, artífice da declaración e o Plan de Acción de Cultura de Paz en Nacións Unidas, cánto talendo e concordia xuntas...

Aprobamos a Declaración de Santiago de Compostela sobre o Dereito Humano á Paz, para que a paz sexa un dereito xurídico recoñecido, porque logo de 62 anos da aprobación da Declaración Universal do ’48, aínda non forma parte da lexislación complementaria daquel texto fantástico, tan violentado.

E o Congreso Internacional sobre a Memoria,a Reconciliación e a Cultura da Paz, sobre a base do proxecto “Nomes e Voces” da USC, con Sánchez Albornoz, Julián Casanova e tantos historiadores de prestixio, reflexionando sobre as feridas aínda non cicatrizadas da Guerra incivil.

Con música, concertos, de Paco Damas, Uxía Senlle, as Escolas Municipais, a World Orquestra, menudo luxo, ou a Orquesta Árabe de Barcelona, Xoan Curiel, Emilio Rúa, cinema, ciclos de cine africano e árabe, relatos desde Iraq, exposicións, Gervasio Sánchez, Carlos Giménez, César Sanz, Revela, Castelao antibelicista, de Saladino a Seherezade..., nos diferentes espazos expositivos de Compostela, durante todo o mes.

Pudémolo facer coa axuda de 100 persoas voluntarias, mozos e mozas, que merecen o noso recoñecemento e aplauso.

Qué mellor regalo para un 25 Aniversario. Grazas, de todo corazón, un millón de grazas e de parabéns.

Algúns non se enteraron ou non quixeron enterarse. Quizáis si o promovera unha entidade bancaria... pois non, foron os movementos sociais, a internacional da bondade...

Manuel Dios Diz preside o Seminario Galego de Educación para a Paz. Foi o Sº Coordinador do Foro 2010 (www.foro2010.org)